Hlavné menu:
Nauczanie
Etykieta w Jiu-Jitsu Goshin-Ryu
Etykieta (reigi-saho) z japońskiego oznacza tradycyjnie zachowany i przestrzegany japoński ceremoniał określający porządek i formę postępowania i zachowywania się w trakcie wchodzenia i wychodzenia z Dojo, zwracania się do mistrza lub instruktora, ceremonii rozpoczęcia i zakończenia zajęć (treningu) oraz przebiegu ceremoniału, nadawania stopni wtajemniczenia.
Zachowanie etykiety w poszczególnych przypadkach
Sposób wchodzenia i wychodzenia z Dojo
DOJO - spostrzegane jest jako szczególne miejsce przeznaczone na wykonywanie ćwiczeń i doskonalenie się pod względem umiejętności fizycznych, technicznych, duchowym i etycznym. Tradycyjnie otaczane jest niezwykłą czcią. Wobec powyższego każdy wchodzący do Dojo przybiera postawę (MUSUBI-DACHI) i wykonuje wysoki ukłon zwany (tachi-rei). Ten sam zwyczaj zachowujemy wychodząc z sali ćwiczeń.
Jiujitsuka (uczeń), który spóźnił się na zajęcia, trening, po wejściu na salę ćwiczeń (Dojo) wykonuje ukłon wysoki (TACHI-REI) oraz przybiera siad klęczny (ZA-ZEN), przeprowadza koncentrację i medytację czekając, aż instruktor bądź mistrz prowadzący zajęcia zezwoli na włączenie się do ćwiczeń.
Sposób zwracania się do mistrza i instruktora
Każdy z uczniów, który zostanie wezwany przez mistrza, instruktora lub zwracający się osobiście do niego (z prośbą lub pytaniem) - staje przed nim i wykonuje w jego kierunku ukłon niski (ZA-REI). Instruktor w odpowiedzi wykonuje do ucznia ukłon wysoki (TACHI-REI). Ukłony, o których tutaj mowa (TACHI-REI) wykonują również względem siebie dwaj współćwiczący. Zarówno przed jak i po zakończeniu wspólnych ćwiczeń.
Opisane powyżej ukłony są wyrazem grzeczności i szacunku dla nauczyciela (mistrza, instruktora), a także wdzięczności dla partnera, który umożliwia nam korzystanie ze swego ciała, znosząc przy tym niejednokrotnie różne uciążliwości a nawet ból - by móc umożliwić współćwiczącemu naukę i opanowanie technik.
Ceremoniał rozpoczęcia i zakończenia zajęć
Przed rozpoczęciem zajęć wszyscy ćwiczący stają w szeregu na macie, według starszeństwa posiadanego stopnia wtajemniczenia od prawej do lewej strony. Mistrz Instruktor prowadzący zajęcia staje naprzeciw ćwiczących przybiera wraz z nimi postawę (musubi-dachi) i wykonuje ukłon wysoki (tachi-rei) oraz wypowiada na powitanie zwrot grzecznościowy w stronę uczniów (KONNICHI-WA) - oznaczający - dzień dobry, uczniowie również odpowiadają Konnichi-wa wykonując jednocześnie ukłon wysoki. Następnie instruktor prowadzący najęcia podaje komendę: SEIZA ZA-ZEN!, a ćwiczący wraz z instruktorem przybierają pozycję siadu klęczącego (medytacyjnego) za-zen. Bezpośrednio po wykonaniu tych czynności przystępuje się do wykonania ćwiczeń koncetrująco-oddechowych, po czym do medytacji. Medytację rozpoczyna się na komendę prowadzącego NOGARE MOKUSO!, a kończy się ją hasłem prowadzącego MOKUSO YAME! W następnej kolejności Mistrz prowadzący podaję komendę SHOMANI-NI-REI! i wszyscy wykonują ukłon niski ZA-REI, z którego wracają według kolejności starszego stopnia (od prawej do lewej). Następnie pada komenda od najstarszego z uczniów w kierunku mistrza prowadzącego, w zależności od posiadanego stopnia i tytułu (SOKE-NI-REI!; SHIHAN-NI-REI!; SENSEI-NI-REI!), a wszyscy uczniowie wykonują ukłon niski ZA-REI, z którego wracają według kolejności starszego stopnia (od prawej do lewej) jak przy komendzie SHOMANI-NI-REI!. Ostatnią komendą podaną przez mistrza Instruktora jest OTOGAI-NI-REI! (oznaczający - ukłońmy się sobie nawzajem), z którego wszyscy wracają jednocześnie. Po podaniu każdej z wymienionych komend Mistrz zadaje pytanie HI? (tak?), a uczniowie odpowiadają tym samym HI! Na zakończenie ceremoniału prowadzący by wstać z postawy klęczącej ZA-ZEN do postawy stojącej podaje komendę KIRITSU!, po czym uczniowie wstają - zaczynając od prawej nogi według kolejności starszego stopnia od prawej do lewej strony w kierunku najmłodszego ucznia. Po zakończeniu ceremoniału rozpoczęcia zajęć można przejść do zaplanowanego treningu. W czasie, którego wszystkich ćwiczących obowiązuje przestrzeganie ustalonego przez instruktora porządku i dyscypliny oraz respektować jego polecenia.
Przejawy niezdyscyplinowania lub nieuwagi ćwiczących mogą być karane przez instruktora, mistrza - zazwyczaj są to polecenia wykonania dodatkowych ćwiczeń, a taka kara ma głównie sens wychowawczy, dyscyplinujący i pobudzający do pracy nad sobą. Nie należy jej również nadużywać wobec ćwiczących.
Ostatnim elementem przeprowadzanego treningu jest ceremoniał jego zakończenia. Odbywa się on również w pozycji ZA-ZEN (klęczny siad medytacyjny), gdzie jest miejsce na ćwiczenia oddechowo-relaksacyjne i medytację. Następnie (według ustaleń instruktora) wykonuje się ukłon niski ZA-REI, lub wysoki TACHI-REI. Medytacja odbywa się po komendzie MOKUSO!, a przerywa się ją na polecenie MOKUSO YAME!. Z postawy klęczącej ZA-ZEN przechodzi się do postawy stojącej na komendę KIRITSU!
Ceremoniał nadawania stopni wtajemniczenia
Ceremoniał ten jest jednym z ważnych elementów etykiety. Przed promowaniem na wyższe stopnie w sztuce Jiu-Jitsu, Keisatsu-Jitsu oraz Bu-Jitsu kandydaci ustawiają się według pierwszeństwa nadawania stopni. Mistrz ceremonii wchodzi do Dojo w asyście dwóch asystentów z mieczem samurajskim (kataną) za pasem. Na komendę SEIZA-ZA-ZEN promowani przybierają pozycję klęczną, a mistrz wyjmuje i unosi katanę (miecz) na głowę promowanego w obu rękach (wypowiada komendę "Nadaję Ci stopień) i ruchem cięcia mieczem z góry w dół pochyla tułów - jak przy wysokim ukłonie TACHI-REI. Promowany przed i po nadaniu stopnia wykonuje ukłon niski ZA-REI, a po samym nadaniu wykonuje ukłon niski wypowiadając słowa: "ARIGATO - dziękuję (i w zależności od posiadanego stopnia i tytułu do mistrza prowadzącego ceremonię) SOKE!; SHIHAN!; SENSEI!".
Ponadto każdy nowy uczeń Jiu-Jitsu (kandydat na pierwszy stopień) bezpośrednio przed promocją na stopień składa ślubowanie zobowiązujące go do przestrzegania zasad kodeksu etycznego jiu-jitsu, wypowiadając (za mistrzem) następujące słowa "Ślubuję przestrzegać szlachetnych zasad kodeksu etycznego jiu-jitsu". Z zawartymi w kodeksie etycznym postanowieniami kandydaci na pierwszy stopień powinni być uprzednio zapoznani, a nawet przeegzaminowani. W niektórych sytuacjach stosuje się bezpośrednio przed ślubowaniem jego odczytanie.